email adriaan nette

Atelier 'voorwerp als medium'

Atelier ‘voorwerp als medium’ met kunstenaar/performer Adriaan Nette
door André Koch

In dit atelier stond de relatie tussen mens en voorwerp centraal. De relatie subject/object.

Adriaan Nette nodigde deelnemers tijdens zijn atelier ‘voorwerp als medium’ uit om in wisselwerking te treden met willekeurige objecten. Hij had hiervoor het volgende uitgangspunt geformuleerd: ‘De geest van het subject lijkt zich te kunnen verbinden aan de materie van het object, wij noemen dit het verhaal achter het voorwerp.’

De deelnemers aan het atelier, allen gezeten aan een ronde tafel, pakten op verzoek een voorwerp uit hun handtas of broekzak en plaatsten dit object op tafel. Iedereen werd uitgenodigd te reflecteren op ‘het bekende’ eigen object en op een willekeurig ‘vreemd’ object dat zich op tafel bevond.

Vervolgens waren er wonderlijke, fantastische, eigenaardige, leuke, aandoenlijke en vreemde verhalen te beluisteren. ‘Jeder Mensch ein Kosmos.’, citeerde Nette Johannes Itten.

De objecten bleken dragers te kunnen zijn van ‘ongedachte’ werelden. Enkele voorwerpen droegen referenties wereldwijd, details van de objecten bleken soms in staat een totaal ander licht te laten schijnen op de ‘gedachte’ aard van de verschijning van het voorwerp.

Nette citeerde in dit verband Cor Blok: Het vermogen om in beelden werkelijkheid te zien en door middel van beelden werkelijkheid op te roepen is een van de meest fascinerende eigenschappen van onze soort’.

Nette nam de deelnemers daarna mee in de wereld van de Gottfried Wilhelm Leibniz (1646 - 1716), een Duitse filosoof en een groot en universeel denker. Leibniz stuurde allerlei mensen uit naar verre streken om vandaar nog onbekende voorwerpen mee te nemen. Voorwerpen uit de nog onbekende wereld, uit Terra Incognita. Hij wilde met deze verzameling de hele wereld op een enkele plek laten samenvallen en noemde dit project ‘Plus Ultra’, wat betekent: meer van gene zijde. Verzameling Plus Ultra was een voorloper van de Wunderkammer en het rariteitenkabinet, ook de latere encyclopedie is gebaseerd op dit principe.

Leibniz stelde zichzelf met Plus Ultra een onmogelijke opgave want zo’n wereldverzameling krijgt uiteraard niemand compleet. Het Stadsmuseum Zoetermeer is met de Wonderkamer van Zoetermeer nu ook getransformeerd tot rariteitenkabinet en verzamelt volgens Nette nu objecten uit een nieuw Terra Incognita, een nieuw nog te ontginnen terrein.

‘Achter wat wij zien bestaat het echte ding, ontdaan van verbeeldingskracht’ zo vervolgde Nette zijn betoog en toonde een krant van eigen hand waarin het letterbeeld was verstoord. Geen enkel woord was nog te lezen, we zagen alleen nog letters willekeurig gegroepeerd. De krant deed geen enkele mededeling over de wereld elders, het beeld verwees alleen naar zichzelf. In dit verband citeerde hij opnieuw Cor Blok: ‘Voor ons kunnen vormen, kleuren en andere beeldende middelen een veelheid aan dingen oproepen, die ze zelf niet zijn’

‘Een tijdschrift, net als trouwens elk ander willekeurig voorwerp, kan meer zijn dan het zelf is, omdat in dit geval de artikelen die erin staan verwijzen naar iets anders’, zo stelde Nette.

Tot slot van het atelier wilde Nette samen met de deelnemers een klein experiment doen, een onderzoek in waarnemen. Aanleiding voor dit experiment was een uitspraak van Leonardo da Vinci. Naar verluidt had deze Italiaanse kunstenaar ooit gesteld dat als je maar lang genoeg kijkt naar een wit vlak de beelden als vanzelf opdoemen. De deelnemers kregen voor dit experiment van Adriaan Nette een wit geparfumeerd paradijsdoekje aangereikt en werden door hem uitgedaagd deze over hun hoofd te draperen. Het doekje van wit doorschijnend materiaal riep op tot het verkennen van de eigen werkelijkheid en zette een van de deelnemers aan tot het doen van de volgende uitspraak: ‘Hoe gek kan je iemand krijgen.’

‘Misschien is het begrijpen van de wereld opgraven wat je er zelf ingestopt hebt’ gaf Nette bij het afsluiten van zijn atelier de organisatoren van de Wonderkamer van Zoetermeer mee als overweging en eindigde met een citaat van Immanuel Kant. ‘Den nur das, was wir selbst machen können, verstehen wir aus den Grund. De wereld ‘an sich’ is voor ons verborgen.’

Nette voegde twee objecten toe aan de Collectie Zoetermeer 2008 van het Stadsmuseum Zoetermeer.

'Paradijsdoekje', stof fleece, formaat 50 x 43 cm., in plastic zak gevouwen, formaat 12 x 20 cm., luchtdicht, geparfumeerd met stempelopdruk in zwart met kader. werd opgenomen onder nummer 4288.2

Een krant met de titel ‘TIJDSCHRIFT’, rotatie drukwerk op krantenpapier, formaat tabloid,
4 pagina's onder nummer 4288.1.
De inhoud van 'TIJDSCHRIFT' had door een zekere opeenvolging van de letters geen referentie naar gebeurtenissen buiten het drukwerk, de woordgroepen verwezen uitsluitend naar zichzelf als (woord-)beeld.

Adriaan Nette, kunstenaar/performer, is geen beeldenmaker in de klassieke zin. Hij voegt geen fysiek kunstobject toe aan de wereld. Bij hem gaat het om de gewaarwording en beleving van de werkelijkheid. De rol van performer stelt hem in staat te vertellen, te vragen en te tonen. Hij speelt met publiek het spel van verbeelding en werkelijkheid, van idee en waarneming, van hier en daar, van echt en nog echter. www.adriaannette.nl

André Koch

Meer Wonderkamer

volledige programma
stadsmuseum zoetermeer

wonderkamer
uit de vooraankondiging

programma SO -1
dingen oproepen

programma SO - 2
menselijke projectie

programma SO - 3
werkelijkheid zien

programma SO - 4
kijken in het niets

atelier voorwerp als medium
meer zijn dan het zelf is

Verwante projecten

IMAGINARIUM
Schep je eigen voorstelling

RIT PLUS - de start
een veelheid aan dingen oproepen die ze zelf niet zijn

RIT PLUS - de reis
door middel van beelden werkelijkheid op te roepen

deze reis houdt nooit meer op
onderwijl blijft niets onbesproken, verlangens, angsten, verwachtingen, liefdes

sculptuur RIT
Museum Gorinchem

levende sculptuur RIT
Performance LMS

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 




Wonderkamer