email adriaan nette

Het onstoffelijke van het stoffelijke, mythevorming rond een buurtbeeld

In onze beschaving heeft materie, naast puur de fysieke verschijning, ook altijd een mentale component. Aan elk concreet voorwerp zit, hoe je het ook wendt of keert, altijd een persoonlijke belevingskant. In de omgang van de mens met objecten opent zich, of je wilt of niet, in meer of mindere mate, vroeg of laat, een denkbeeldige wereld in het overdenken en beschouwen van dat voorwerp.

Deze bespiegeling speelt zich in aanvang af in het hoofd van een enkele persoon en kan daarom niet direct door anderen worden geverifieerd. Voor de persoon in kwestie is deze reflectie wel een factor in de duiding en vervolgens ook in de beleving van de werkelijkheid om ons heen.

Als men uitdrukking geeft aan een beleving van een object of situatie kunnen ook andere personen hier kennis van nemen. Als deze beleving, geheel of gedeeltelijk, wordt herkend of gedeeld door derden spreekt men van collectieve beleving.

Het proces van denkbeeldvorming speelt ook in het Landsherenkwartier.
In de wijk die nu gesloopt gaat worden bevindt zich een reliëf aan de gevel van een flat bij de ingang van de wijk. Op de open plekken in de wijk zullen in de toekomst weer nieuwe woningen verrijzen. De bedoeling is dat het wandreliëf in de toekomst zal terugkeren in de nieuwe wijk.

In de discussie in en buiten de wijk of dit kunstwerk wel of niet diende terug te keren in de nieuwe wijk speelden vooral kunstzinnige aspecten een rol. Over de artistieke waarde van dit kunstwerk kan men redetwisten, duidelijk is dat het monumentale kunstwerk een tekenend voorbeeld is van een zestiger jaren stijl waarvan kunstenaar George v.d. Wagt een voorname representant was.

Een oud bewoner van de wijk heeft het reliëf ooit omschreven als een poortwachter aan de ingang van de wijk. Een beeld dat vijfenveertig jaar lang heeft gewaakt over het wel en wee van de buurtbewoners. Elke keer als je de wijk in- of uitging, zo vertelde hij, altijd was de wachter paraat. Deze figuur schouwde hier bijna 50 jaar wat er zo al passeerde. Een echte getuige van deze buurt dus.

Duidelijk is dat dit beeld aan de ingang van de wijk door de jaren heen voor velen een baken is geweest, een herkenningspunt. Echter die eerste bewoners zijn inmiddels vertrokken en voor de nieuwe bewoners heeft dit beeld niet meer de impact die het ooit had. Het beeld is langzaam een schaduwleven gaan leiden en niet alleen omdat het deels verdween achter opgroeiend struikgewas.

Over de betekenis van dit beeld in de toekomst, daarover handelt deze notitie.
Het is duidelijk dat dit beeld niet terugkeert om nostalgische redenen. Dat zou wel heel mager zijn. Sommige dingen gaan gewoon voorbij zullen de critici zeggen.

De meerwaarde van dit beeld ligt in het gegeven dat straks in een volledige nieuwe woonwijk dit beeld de enige referentie zal zijn naar dat wat hier ooit was. Een ijkpunt in de waarneming kun je zeggen, materie die de (beleving van de) tijd denkbeeldig meer reliëf verleent. Een beeld dat tastbaar de voorbije tijd representeert, net zoals archeologische vondsten dat ook doen.

Dit bijzondere werkstuk heeft, naast de gegeven referentiewaarde die het al bezit, ook de potentie om in de toekomst voor en in deze verjongde wijk uit te groeien naar een volledig nieuwe betekenis. Echter om dat toekomstige stadium te bereiken dienen we het beeld eerst te revitaliseren, uit de huidige schaduwwereld te trekken om het vervolgens een volledig nieuw verbeeldingsleven te kunnen geven.

Het proces van revitaliseren, het beeld oude levenskracht terugschenken, vereist een zorgvuldige aanpak. Die aanpak kan al een aanvang nemen in de doorlopende beeldcampagne die nu gevoerd wordt rond de overgang van de oude naar de nieuwe wijk, de periode die we hier ‘de tussentijd’ noemen.

De finale van dit proces, het stadium van herplaatsing, vraagt in deze campagne om een toegepaste beeldregie die is afgestemd op het specifieke van de mogelijkheden van de nieuwe locatie. De bedoeling is immers om het oude beeld in de nieuwe context ook een nieuw leven te gunnen. Dit kan door het beeld te laden met nieuwe betekenissen.

Door de wijze waarop dat 'laden' plaats vindt groeit ook de betekenis van het beeld voor de buurt. Kortom, in deze nieuwe buurt ontstaat een volledig nieuw(e) beeld(-enscenering).

Voor een vitale ontwikkeling van de beeldvorming in de wijk is het van belang om in de z.g. ‘tussentijd’ het oorspronkelijke kunstwerk van George v.d. Wagt een symbolische functie te geven in het proces van wijktransitie.

Het verdient aanbeveling het beeld niet weg te halen uit de wijk, dan krijg je een soort Wilhemina-effect vanuit de oorlog, ‘er niet zijn, als het er om spant’. Het zal dan daarna extra energie kosten om zo’n Fremdkörper weer een plek van betekenis te geven in de wijk.

Het beeld zou bijvoorbeeld in ‘de tussentijd’ een sluimerperiode kunnen ingaan. Voor deze (re-)actieve periode kunnen we een setting realiseren die doet denken aan een archeologische opgraving, een stuk terrein te midden van sloop en nieuwbouw, ongeveer een halve meter uitgegraven met een hek er om heen waarin we de brokstukken van het gedemonteerde beeld plaatsen, al of niet met een afdakje ter bescherming tegen zon of regen.

Rond het hek kunnen bankjes staan, misschien te realiseren met het puin van oude woningen en te metselen door leerlingen van de praktijkschool Keurkamp aan de overzijde van de weg. Het beeld kan zo in brokstukken enige jaren in het publieke ‘lucide sluimeren’ (= zich verhouden tot de werkelijkheid zonder er bewust te zijn) om daarna gerevitaliseerd weer ‘op te staan’.

Intussen is de voorlopige beeldenscenering een concrete en aanwijsbare plek in de wijk. Je kunt er heen en verblijven, aangenaam verpozen zelfs op een bank van puin! Er is hier echt iets te beleven! De plek ontwikkelt zo een potentie om een bescheiden attractie te worden, je kunt hier het punt ervaren waar verleden en toekomst samenvallen, te zien in het heden!

Intussen kan iedereen het erover hebben! Het beeld groeit letterlijk elke dag in betekenis als het op deze wijze aanwezig is in de wijk.
De bedoeling is om middels de fotobeelden op de beeldtorens, die binnenkort operationeel worden, de wisselwerking tussen wijk en reliëf uit te bouwen. Iedereen, zowel oude als nieuwe bewoners, zijn op deze manier 'als van nature' onderdeel in het proces van transitie. De fysieke verandering krijgt gestalte volgens stedelijk plan, de veranderingen in de verbeelding ontwikkelen zich ongewis tussen bewoners, betrokkenen en belangstellenden.

U bent van harte welkom in (de denkbeeld-ontwikkeling van) het Landsherenkwartier!



Archief Van De Transitie

55- Het ding
waar het om lijkt te draaien

54- Stenen die bewegen
de omgeving van de mens

53- Steensculpturen
referentierasters

52- Lichtval van de lente
een heus wonder

51- Bezoek van Panta Rhei
een beest alleen

50- E-boek KEIZERRIJK
Een dag in Keizerslanden

49- Nieuwe Beeldtorens
& 't Landsherenbeest

48- CLICKPARK Kleurvlakken
Rood, Geel en Blauw

47- CLICKPARK
CLICK bloemenboek

46- De Landsherenmove
Een wijk in beweging

45- De KeizerCollectie
Het comfort van het parkzitten

44- CLICKPARK
een oproep

43- CLICKPARK
in wording

42- Lapidarium
Landsherenkwartier

41- Wintershow 2010/2011
Buurtcultuurcentrum

40- WIJK- & THUIS-
verbeeldings-ZORG
beeld/bewoners

39- BUREN-in-beeld-DAG
bewoners in beeld

38- Manifest park CLICK
hartstocht in toom houden

37- Saxion & CLICK
stage bij een kunstproject

36- A Star Is Born (Berk)
Het Tussengevecht

35- HipHopFestival finale
De Tussenteksten

34- Het Beeldmerk
Het Tussenbeeld

33- Festivalportretten
Anna Dasjan

32- Festivalportretten
Het Tussen(ge)zicht

31- Dance festival
Het Tussengebeuren

30- Graffiti festival
Het Tussengebeuren

29 - Hiphopfestival start
Het Tussengebeuren

28-Aankondiging Festival

De Tussentijd

27-
Beeldtorens
De Tussenplekken

26- Mythevorming
het onstoffelijke van het stoffelijke

25- Ontwikkeling Beeldtorens
wijk in transitie

24- Landsheren LIfestyle Index
feitelijke en fictieve beelden

23- Uitnodiging Lifestyle Show
verhalen over objecten

22- CLICK op Burendag 09
Landsheren Lifestyle Show

21- Uitnodiging Burendag 09
de buren showen zich

19- Veel geouwehoerd
over kunst en autonomie

18- Er bloeide iets prachtigs
De Stentor/Deventer Dagblad

17- Geheim Van De Wereld

een buurt in beweging

15- het zichtbare
niet het onzichtbare

14- oudbewoners
niet terug, maar vooruit in de tijd

13- oudbewoners
uit de serie groepsportretten

12- sociaal culturele setting
de illusie van de lotsbestemming

11- fysiek ruimtelijke setting
stijl en vorm is wezenlijk

09- Fototentoonstelling
dat het iets er geweest is

08- Persbericht Click
wat een fotobeeld kan tonen

07- Schoonheidsbeleving
performance op Burendag

06- Op stap met 't C-team toekomstbeelden

05- Uitnodiging Burendag 08

afspiegeling van werkelijkheid

04- CLICK TOUR begonnen
levert nieuwe buurtverhalen op

03- Wanneer is uw click?
..echter dan de werkelijkheid

02- Schone dromen

Ssstt. De prinses slaapt nog!

01- Startnotitie
Geen enkele vrucht zag ooit haar eigen bloesem

Verwante projecten

HSVSA®
het anders zichtbaar maken van het al aanwezige

AVDG®
in herinneringen verschijnt vroeg of laat ook de sloper

WVDG®
op zoek naar betekenis

De Moluk vanTinte

een gestalte naar zijn evenbeeld

Kremlingeheugen®
gemeenschapskunst
avant la lettre


MVDIH®
vannacht heb ik weer kikkers horen kwaken

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Project CLICK

Wandobject George v.d. Wagt,
aan de kop van de Jan van Arkelstraat 2008


Referentiebeelden uit het Landsherenkwartier





Referentiebeeld van elders



Het Landsherenkwartier kent al vele verhalen,
we dienen die verhalen alleen nog te binden
aan een stoffelijke component
en vervolgens ..
zorg te dragen voor een actieve
denkbeeldvormende enscenering
en dan...